Thả nổi việc mở shop, Lazada, Shopee… thành điểm buôn hàng giả, nhái

Không mất phí, không cần giấy phép kinh doanh, không bị kiểm duyệt và không mất thời gian, các gian hàng trên nhiều sàn thương mại điện tử được mở ra dễ dàng, tùy tiện giao dịch.

Là chủ một shop bán đồ lưu niệm tại quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội), anh Nguyễn Điệp chia sẻ rằng chưa bao giờ bán hàng trên mạng tại dễ dàng và thuận tiện như bây giờ. Chỉ vài click chuột, anh đã có gian hàng riêng trên một số sàn thương mại điện tử như Lazada, Shopee, Sendo.

4 không khi mở tài khoản bán hàng 

“Mở tài khoản trên sàn thương mại điện tử đơn giản đến mức dễ như mở một tài khoản ở diễn đàn nào đó. Chủ shop không cần đăng ký kinh doanh và không phải trả phí cho nhà xây dựng nền tảng. Chủ shop cũng gần như thoải mái muốn bán gì thì bán, bán giá nào thì giá, đăng thông tin thế nào thì đăng trên các sàn”, anh Điệp cho biết.

Anh bảo chính sách “4 không” của các sàn này: không mất phí, không cần giấy phép kinh doanh, không bị kiểm duyệt và không mất thời gian, tạo thuận lợi cho những người bán lẻ như anh. 

Thủ tục đăng ký bán hàng trên các trang thương mại điện tử khá đơn giản. Ảnh chụp màn hình.

Tương tự ánh Điệp, chị Đỗ Toàn (quận Cầu Giấy, Hà Nội) cũng mở gian hàng trên Shopee để bán quần áo. Chị thậm chí không có cửa hàng. Thông qua một người quen sở hữu xưởng may chuyên gia công hàng thời trang, chị Toàn chỉ việc chọn các mẫu bán chạy, mẫu mã đẹp để nhập về, chụp ảnh và đăng lên gian hàng của mình. 

Chị bảo điểm đặc biệt nhất của sàn thương mại điện tử là chị Toàn có thể thoải mái quảng cáo sản phẩm của mình, miễn là hút được khách. Chị giới thiệu sản phẩm mình bán là hàng Việt Nam xuất khẩu loại tốt, hàng xuất khẩu dư, số lượng có hạn, mẫu mã đúng kiểu xuất khẩu đi châu Âu hay Mỹ, hàng xuất dư cho Zara, H&M hay Uniqlo…

Những lời quảng cáo đó, theo lời chị Toàn, là “không bị đánh thuế” nên có thể vô tư, thoải mái làm. Chị nói rằng sàn tạo điều kiện tối đa để chủ shop thoải mái kinh doanh.

Người bán cũng không rõ nguồn hàng từ đâu

Anh Nguyễn Điệp cho biết từ khi mở tài khoản bán hàng trên Shopee và Sendo khoảng gần 1 năm trở lại đây, hoàn toàn không hề bị các sàn này kiểm duyệt. Bất kỳ hàng nào mà chủ shop đăng lên, lập tức xuất hiện ngay trên trang, vào có thể chào hàng.

“Khi mở shop trên Sendo, có một bước yêu cầu cam kết không bán hàng giả, hàng nhái, mình chỉ cần click vào là xong. Với Shopee thậm chí không yêu cầu chuyện đó. Nhưng ngay cả có yêu cầu cam kết như Sendo thì cũng không kiểm duyệt gì đâu, mình muốn bán gì thì bán thôi”, anh Điệp nói.

Nhiều hàng hóa bày bán trên các sàn thương mại điện tử không được kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, xuất xứ. Ảnh chụp màn hình.

Là một người bán giày online, chị Hải Lý (Gia Lâm, Hà Nội) cho biết chính bản thân cũng cảm thấy bất ngờ về sự “thoải mái” khi đi bán hàng trên Shopee và Sendo. Chị Lý cho biết bản thân nhập giày của một số mối ở Lạng Sơn mà chính chị cũng không rõ nguồn gốc.

“Mình cứ thấy mẫu nào đẹp, mẫu nào chạy là nhập về thì bán thôi, chứ mình cũng không biết nguồn hàng. Cứ theo mác dán trên sản phẩm mà quảng cáo là giày Adidas, Nike, Lining… rồi bán thôi. Tôi cũng không thấy ai phàn nàn hay kiểm duyệt gì về hàng hóa bán trên đó cả”, chị Lý nói.

Khi khách hàng mua hàng trên sàn, chủ shop online sẽ được thông báo và tự gói hàng cho khách. Hàng sẽ được giao cho một đơn vị vận chuyển mà sàn kỳ hợp tác để chuyển cho khách hàng.

Nghĩa là, hàng hóa có thể đóng gói sơ sài hay kỹ càng là tùy ở chủ shop online. Ngoài ra, đơn vị vận chuyển hàng hóa có thể chuyển hàng nhanh hay chậm, chủ shop online cũng không được biết.

Việc kiểm soát một cách sơ sài, thậm chí là không kiểm soát các mặt hàng đăng bán của các sàn thương mại điện tử khiến khách hàng như gặp không ít phiền toái khi mua sắm, thậm chí là “lạc” giữa một rừng hàng hóa không rõ nguồn gốc.

Cũng từ việc không kiểm soát hàng hóa đăng bán, một shop online tại Hà Nội đã “vô tư” bán đồ chơi cho trẻ em có bản đồ đường lưỡi bò phi pháp của Trung Quốc trên Shopee. Vụ việc chỉ bị phát hiện khi phụ huynh mua hàng về phản ánh. Sau đó Shopee mới biết và gỡ sản phẩm, nhưng đã có 17 bộ bản đồ được bán thành công.

Trách nhiệm của cơ quan quản lý?

Theo ông Nguyễn Thanh Hưng, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), hiện tại pháp luật đã có quy định rất cụ thể về hoạt động của các sàn thương mại điện tử. Theo đó, Chính phủ đã có Nghị định 52/2013 quy định về hoạt động thương mại điện tử, trong đó có trách nhiệm của thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ sàn giao dịch thương mại điện tử.

Tại khoản 4, điều 36 quy định các sàn giao dịch thương mại điện tử có cơ chế kiểm tra, giám sát để đảm bảo việc cung cấp thông tin của người bán trên sàn giao dịch thương mại điện tử được thực hiện chính xác, đầy đủ.

Ngoài ra, khoản 8, điều 36 cũng yêu cầu sàn thương mại điện tử có biện pháp xử lý kịp thời khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh về hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật trên sàn giao dịch thương mại điện tử.

Vụ việc Shopee bán bản đồ có hình đường lưỡi bò phi pháp khiến người tiêu dùng đặt câu hỏi về sự kiểm soát hàng hóa trên các sàn thương mại điện tử. Ảnh: HC.

Tuy nhiên, theo một chuyên gia khác về thương mại điện tử (đề nghị giấu tên), nhiều sàn thương mại điện tử đang có vẻ không tuân thủ về pháp luật trong hoạt động của mình. Theo đó, khoản 3, Điều 36 của Nghị định yêu cầu thương nhân, tổ chức, cá nhân là người bán trên sàn giao dịch thương mại điện tử cung cấp thông tin khi đăng ký sử dụng dịch vụ trên sàn.

Nội dung đăng ký gồm tên, địa chỉ trụ sở của thương nhân, tổ chức hoặc tên và địa chỉ thường trú của cá nhân. Ngoài ra pháp luật yêu cầu phải cung cấp số, ngày cấp và nơi cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của thương nhân, hoặc số, ngày cấp và đơn vị cấp quyết định thành lập của tổ chức, hoặc mã số thuế cá nhân của cá nhân.

Như vậy, một số sàn thương mại điện tử hiện nay không yêu cầu người bán hàng cung cấp đăng ký kinh doanh là sai luật.

Tuy nhiên, vị này cũng nhấn mạnh quy định của pháp luật chỉ yêu cầu cá nhân cung cấp mã số thuế, có thể khiến nhiều chủ shop online lợi dụng kẽ hở, đăng bán với tư cách cá nhân mà không bị đòi hỏi quá nhiều thủ tục.

Vị này cũng cho biết nhiều sàn thương mại điện tử “dễ dãi” trong việc cho đăng ký bán hàng và kiểm duyệt là có ý đồ. Chính sự “dễ dãi” và đơn giản sẽ thu hút được nhiều chủ shop online đăng ký bán hàng, qua đó là sàn thương mại điện tử có lượng hàng hóa phong phú, hấp dẫn khách hàng. Thậm chí, việc đánh trúng vào tập khách hàng có thu nhập thấp, tiêu dùng không quá cầu kỳ cũng là một chiến lược để thu hút những người bán loại hàng tương ứng.

Từ nguyên nhân này cũng kéo theo việc kiểm soát hàng hóa bán hàng cũng “thoáng” hơn.

“Nếu làm chặt có thể không thu hút các chủ shop đăng ký bán hàng. Ngoài ra, các sàn sẽ tập trung vào khâu hậu kiểm, cứ có phản ánh mới kiểm soát hàng hóa để tiết kiệm thời gian và chi phí”, vị này chia sẻ.

Theo Zing

Mua hàng qua Lazada, Shopee, khách than phiền vì đủ kiểu rắc rối

Tự ý hủy đơn hàng, mua sản phẩm này giao sản phẩm khác, thủ tục đổi trả phức tạp là những phàn nàn của khách hàng về các trang thương mại điện tử trên thị trường.

Trong báo cáo gần đây, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) cho biết sẽ kết hợp với một số cơ quan kiểm tra hoạt động kinh doanh của Lazada do liên tục bị khách hàng “tố”.

Tuy nhiên, không chỉ Lazada mà nhiều trang thương mại điện tử lớn hiện nay như Shopee, Sendo… cũng rơi vào cảnh tương tự khi hàng giao chậm, giao không đúng như quảng cáo, thậm chí sản phẩm còn hàng nhái, kém chất lượng.

Giao hàng không đúng quảng cáo, không cho bảo hành

Công việc bận rộn, anh Quốc Tuấn (24 tuổi, quận 5, TP.HCM) có thói quen lên Lazada mỗi khi cần mua một số phụ kiện điện tử có giá trị nhỏ như chuột máy tính, thẻ nhớ, tai nghe điện thoại… Gần đây, anh hầu như không dám đặt hàng từ trang này nữa vì bị hai lần liên tiếp giao hàng không đúng sản phẩm.

Anh Tuấn kể, lần đầu tiên anh mua USB có dung lượng 256 GB. Trước khi ấn nút đặt hàng, anh đã đọc rất kỹ thông tin giới thiệu sản phẩm bởi hệ điều hành laptop của anh rất kén USB. Thế nhưng sau vài ngày chờ đợi, sản phẩm anh nhận được lại không đúng như những gì quảng cáo.

“USB không phù hợp với hệ điều hành của máy tính. Tôi mang nó kiểm tra với máy các đồng nghiệp khác cũng không dùng được. Đã vậy tốc độ làm việc của USB này lại rất chậm, sao chép dữ liệu cả giờ đồng hồ mà chỉ gần 20% dung lượng”, anh Tuấn phàn nàn.

Mua hàng qua Lazada, Shopee, khách than phiền vì đủ kiểu rắc rối-1

Mua hàng qua các trang thương mại điện tử ngày một phổ biến nhưng cũng không ít khách hàng lên tiếng tố các trang này. Ảnh: P.M.

Điều khiến anh thất vọng nhất là khi liên hệ đổi lại sản phẩm mới, nhân viên tư vấn của công ty này không chấp nhận vì cho rằng sản phẩm vẫn sử dụng bình thường và không bị lỗi kỹ thuật. Lần thứ hai, anh Tuấn mua một card màn hình máy tính từ một cửa hàng trên trang này và anh cũng không hài lòng về chất lượng.

Sai kích cỡ, tự ý đổi hàng của khách

Tương tự, các mặt hàng thời trang như quần áo, giày dép luôn khiến các tín đồ mua sắm từ các trang thương mại điện tử này phải đau đầu.

Chị Nga Phạm (28 tuổi, quận Bình Tân) cho hay để chuẩn bị đi tiệc cưới, chị đã đặt một chiếc đầm từ trang Sendo. Đã xem kỹ thông tin, hình ảnh về kích cỡ, màu sắc nhưng khi nhận hàng chị vẫn rất bức xúc.

“Do chồng tôi ở nhà nhận giúp nên không mở sản phẩm kiểm tra trước. Tôi đặt size XXL nhưng chiếc đầm bé xíu như dành cho trẻ con, vải thì mỏng tang thì làm sao mặc được. Tôi phải cuống cuồng đến cửa hàng gần nhà để mua gấp một chiếc cho an toàn”, chị Nga nói.

Nữ nhân viên này nói thêm, câu chuyện đặt quần áo kích cỡ này nhưng khi nhận hàng là “big size” hoặc kích cỡ “em bé” vốn không lạ với các đồng nghiệp ở cơ quan, lần này là đến lượt chị.

Gặp trường hợp tương tự chị Nga, anh Hoàng Phúc (21 tuổi, quận Bình Thạnh) cũng bị giao sai sản phẩm và kích thước chiếc áo khoác đã đặt từ trang thương mại điện tử Shopee.

Anh Phúc cho hay phải tìm nhiều website khác nhau mới có được chiếc áo yêu thích và kích thước phù hợp dáng người. Đặt hàng thành công và chỉ chờ nhận hàng tại nhà, anh Phúc đã “bật ngửa” ở phút chót.

“Cửa hàng xác nhận đặt thành công, báo đã đóng gói và giao cho đơn vị vận chuyển nhưng hai hôm sau họ lại gọi cho tôi. Shop nói sản phẩm đó đã hết và thay thế bằng một chiếc áo khác. Chưa nhận được sự đồng ý của khách hàng mà đã tự ý như vậy thật không thể chấp nhận được”, anh Phúc nói.

Vì giá trị chiếc áo không quá cao, thủ tục đổi trả lại rườm rà nên anh đành nhắm mắt làm ngơ, bỏ nó vào một xó trong tủ quần áo và hạn chế mua hàng từ trang này.

Mua phải hàng nhái còn bị cửa hàng tố

Không chỉ phàn nàn về sản phẩm nhận được không đúng quảng cáo, một số người tiêu dùng còn tố mỹ phẩm, đồ điện tử, linh kiện điện tử từ các trang thương mại điện tử này là hàng nhái, kém chất lượng.

Là khách hàng quen hơn một năm nay của một shop chuyên bán mỹ phẩm trên trang Shopee, gần đây, chị Khánh N. (24 tuổi, nhân viên văn phòng) mới tá hỏa phát hiện một sản phẩm đang dùng có dấu hiệu là hàng giả. Chị N. cho biết đã tham khảo thêm cách nhận dạng hàng thật từ các trang làm đẹp uy tín trước khi liên hệ lại shop để trả hàng.

“Tôi thật sự không tin nổi, trước giờ toàn đặt hàng ở shop này từ nước tẩy trang, sữa rửa mặt, son, kem dưỡng, mặt nạ… Đến khi xem được một số cách nhận dạng sản phẩm thật thì chỉ biết giật mình”, chị nói.

Mua hàng qua Lazada, Shopee, khách than phiền vì đủ kiểu rắc rối-2

Lọ mỹ phẩm chị N. cho là hàng khi mua từ một shop trên trang thương mại điện tử Shopee. Ảnh: NVCC.

Không chỉ vậy, nữ nhân viên này còn tố cửa hàng đổ thừa chị cố tình nói hàng giả để được không phải lấy hàng. Chị N. kể, trước khi trả trở về shop, chị đã nói cụ thể tình trạng lọ mỹ phẩm và đặt nghi vấn hàng giả. Chủ cửa hàng này vui vẻ chấp nhận thế nhưng, sau vài ngày họ phản hồi là lọ bình thường sau khi kiểm tra.

“Tôi để ý rất kỹ lọ tôi trả shop có dòng kẻ và chữ bên ngoài bị lem, trong khi lọ nơi này trả về rất sắc nét. Họ còn gửi kèm video cho rằng việc vặn nắp hoàn toàn bình thường nên không thể giả. Tiếc là tôi không quay một video trước đó để đối chứng”, chị N. nói và cho biết mất và lòng tin với cửa hàng.

Nhiều khách khi sử dụng máy tính hay điện thoại thông minh mua hàng từ các trang thương mại điện tử này cũng rất ái ngại về các sản phẩm điện tử hay linh kiện điện tử có giá rất rẻ, xuất xứ, nhãn mác thì không thể nào kiểm tra được.

Anh Hoàng Nam (25 tuổi, nhân viên ngân hàng) bức xúc khi phải mua một cục sạc dự phòng điện thoại “rởm” từ một cửa hàng trên Lazada. Anh cho hay thấy được hình ảnh và thông tin giới thiệu của cửa hàng là sản phẩm của một thương hiệu nổi tiếng, giá giảm không quá nhiều nên mới chọn mua.

“Thế nhưng, sạc dự phòng chỉ dùng tốt được trong mấy hôm đầu tiên. Chỉ vài ngày sau là mau tuột pin kinh khủng, sử dụng làm gì khi vừa sạc cho dự phòng, vừa cắm trực tiếp điện thoại. Đã không có thời gian mà còn đổi trả thì coi như lỡ mua một lần rồi thôi”, anh nói.

Anh Nam cũng cho biết thêm, trang thương mại điện tử này thường xuyên tự ý hủy đơn hàng, nhất là vào những dịp ưu đãi, giảm giá mạnh. Anh nói đến lúc cần nên kiểm tra lại giao dịch thì không biết sản phẩm mình đặt đang ở nơi đâu.

Cục Cạnh tranh cảnh báo

Trả lời Zing.vn gần đây về việc nhiều khách hàng tố Lazada tự ý hủy đơn hàng, tổ chức những đợt giảm giá mạnh nhưng không thể mua được, đại diện trang thương mại điện tử này cho rằng công ty và các đối tác, nhà bán hàng đã chuẩn bị cho các sự kiện giảm giá lớn nhưng không thể đáp ứng đủ nhu cầu.

Ông nói đây là sự cố ngoài ý muốn, công ty đã có nhiều cuộc họp nội bộ để rút kinh nghiệm, điều chỉnh các chính sách. Về phía nhà bán hàng, đơn vị này sẽ tổ chức nhiều hoạt động huấn luyện, cũng như các lớp học để nâng cao năng lực xử lý đơn hàng và chăm sóc khách hàng.

Trước xu hướng mua hàng qua các trang thương mại điện tử ngày càng nhiều, đồng thời, các bức xúc của người tiêu dùng về các sản phẩm nhận được từ hình thức kinh doanh này cũng ngày một tăng, Cục Cạnh tranh đã khuyến cáo người tiêu dùng nên cảnh giác, bởi sản phẩm có thể khác quảng cáo do chưa được nhìn thấy tận mắt.

Đặc biệt, với các sản phẩm có giá trị như trang sức, đồ điện tử, mỹ phẩm, nếu đơn vị bán yêu cầu trả tiền trước nhưng không được biết đầy đủ thông tin sản phẩm, người dùng cần từ chối nhận hàng, để tránh “tiền mất tật mang” và nhiều rủi ro khác.

Theo Tri Thức Trực Tuyến